Z dniem 1 stycznia 2025 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1243 z późn. zm.).

Ustawa wprowadza możliwość pobierania od 1 lipca 2025 r. renty rodzinnej po zmarłym małżonku i jednocześnie własnego świadczenia emerytalnego lub rentowego zgodnie z dokonanym wyborem, tj. 100% renty rodzinnej oraz 15% drugiego świadczenia lub na odwrót. Od 1 stycznia 2027 r. możliwe będzie pobieranie już 25% drugiego świadczenia. Prawo to przysługuje, jeśli wdowiec osiągnął wiek emerytalny (co najmniej 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), nabył prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż na pięć lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego, pozostawał we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci tego małżonka oraz od tego czasu nie zawarł nowego związku małżeńskiego. Suma świadczeń będzie ograniczana do trzykrotności kwoty najniższej emerytury (obecnie 5 636,73 zł).

Nowe uprawnienie dotyczy zarówno systemu powszechnego (ZUS), jak i rolniczego (w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego) oraz zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy służb mundurowych, w tym żołnierzy zawodowych (realizowanego przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA, wojskowe biura emerytalne oraz Biuro Emerytalne Służby Więziennej). Choć wypłaty ruszą 1 lipca br., składanie wniosków o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną możliwe jest już od 1 stycznia 2025 r. Dotychczas zdecydowało sią na to ponad pół miliona osób.

Co istotne nie wprowadzono nowego rodzaju świadczenia, lecz umożliwiono osobom posiadającym jednocześnie prawo do dwóch świadczeń wypłatę części tego drugiego. Jest to regulacja korzystna, gdyż poza rentą wdowią istnieją jedynie nieliczne wyjątki od ogólnej zasady, iż w razie zbiegu u jednej osoby prawa do Lilku świadczeń emerytalno-rentowych wypłaca się jedno z tych świadczeń — wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

Renta wdowia, czyli wypłata świadczeń łącznie z rentą rodzinną

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują przepisy, na podstawie których od 1 lipca 2025 r. będzie można otrzymać rentę rodzinną razem z innymi świadczeniami, tzw. rentę wdowią.

Uprawnione wdowy oraz uprawnieni wdowcy, którzy mają prawo do renty rodzinnej oraz własnego świadczenia (np. emerytury), od 1 lipca 2025 r. mogą otrzymać:

100% renty rodzinnej oraz 15% własnego świadczenia albo
100% własnego świadczenia oraz 15% renty rodzinnej.

Sami wybierają najkorzystniejszy dla siebie wariant.

Kto może otrzymać rentę rodzinną łącznie z własnym świadczeniem

Aby otrzymać rentę rodzinną wraz z własnym świadczeniem, trzeba spełnić łącznie wszystkie poniższe warunki:

mieć co najmniej 60 lat (jeśli jesteś kobietą) lub 65 lat (jeśli jesteś mężczyzną),
do dnia śmierci małżonka pozostawać z nim we wspólności małżeńskiej,
nabyć prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku, nie wcześniej niż w dniu ukończenia 55 lat (jeśli jesteś kobietą) lub 60 lat (jeśli jesteś mężczyzną),
nie pozostawać obecnie w związku małżeńskim.

Co zrobić, aby otrzymać rentę wdowią

Aby ZUS mógł ustalić prawo do wypłaty renty rodzinnej wraz z własnym świadczeniem (np. emeryturą), trzeba mieć prawo do obu tych świadczeń.

Jeśli osoby uprawnione nie mają dotychczas przyznanej renty rodzinnej lub własnego Świadczenia, a spełniają warunki do ich przyznania, w pierwszej kolejności muszą złożyć o nie wniosek. Następnie powinny złożyć wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną (ERWD).

Kiedy złożyć wniosek

Wniosek o rentę wdowią (wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną) można złożyć do 31 lipca 2025 r. Jeżeli uprawnione wdowy i uprawnieni wdowcy zrobią to w tym terminie, mogą otrzymać rentę wdowią od 1 lipca 2025 r. Jeżeli natomiast zrobią to po 31 lipca 2025 r., to ZUS wypłaci rentę wdowią od spełnienia warunków, ale nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zostanie złożony wniosek.

Można łączyć świadczenia z różnych instytucji

Rentę rodzinną można otrzymywać nie tylko z ZUS. To również świadczenie, które wypłacają inne organy emerytalne lub rentowe, np.:

renta rodzinna dla rolników,
wojskowa renta rodzinna albo
policyjna renta rodzinna.

Jeśli wdowa tub wdowiec ma prawo do świadczeń z ZUS oraz z innej instytucji emerytalnej lub rentowej, np. z Wojskowego Biura Emerytalnego (WBE), to najpierw ZUS potwierdzi prawo do łącznej wypłaty świadczeń, a następnie każda z tych instytucji będzie odrębnie wypłacała świadczenie, za które odpowiada. Dane z innych instytucji ZUS pobierze we własnym zakresie.

Kwota limitu renty wdowiej

Suma połączonych świadczeń nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Do tego limitu wliczają się także świadczenia z instytucji zagranicznych oraz inne niż jednorazowe świadczenia i dodatki wypłacane na podstawie ustawy emerytalnej lub odrębnych przepisów wraz ze wskazanymi w ustawie świadczeniami, których łączna wypłata zostanie ustalona.

Jeśli suma wypłacanych świadczeń będzie wyższa niż trzykrotność najniższej emerytury, organ emerytalny lub rentowy pomniejszy świadczenia o kwotę, o jaką został przekroczony limit. Wyda wtedy decyzję, w której poinformuje o pomniejszeniu wypłacanych świadczeń.

Ważne!

Jeżeli renta rodzinna lub własne świadczenie będzie wyższe od kwoty limitu, tj. trzykrotności najniższej emerytury, wdowa lub wdowiec nadal będzie otrzymywać jedno ze świadczeń — wyższe lub to, które wybierze.

Ankieta dot. uprawnień

Na stronie internetowej ZUS dostępna jest specjalna ankieta - test uprawnień dotyczący łączenia świadczeń z rentą rodzinną. Dzięki niej, krok po kroku, można sprawdzić czy spełnia się warunki, aby skorzystać z renty wdowiej. Ankieta ta jest połączona z kalkulatorem do wyliczenia szacunkowej kwoty połączonych świadczeń.

Więcej informacji

Wypłata świadczeń łącznie z rentą rodzinną — nowe zasadv od 2025 roku
Najczęściej zadawane pytania
Ankieta — sprawdź, czy masz uprawnienia do połączonych świadczeń
Kalkulator łączenia świadczeń z rentą rodzinną
Wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną (ERWD)
Tutorial na YouTube Renta wdowa — jak złożyć wniosek na Platformie Usług Elektronicznych PUE/eZUS
Tutorial na YouTube Renta wdowa — jak złożyć wniosek‹ papierowy

Wszelkich informacji o kampanii informacyjnej ZaLładu Ubezpieczeń Społecznych na temat renty wdowiej udziela pani Małgorzata Warczak - Kierownik lnspektoratu ZUS w Mielcu (e- mail: malgorzata.warczak@zus.pl tel. 502-009-713).