Działaj teraz: chroń naszą teraźniejszość zabezpiecz naszą przyszłość

18 listopada obchodzony jest Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach. W tym roku przyświeca mu hasło: „Działaj teraz. Chroń naszą teraźniejszość, zabezpiecz naszą przyszłość”.

Podejmowane działania profilaktyczne są koordynowane przez Narodowy Instytut Leków w ramach realizacji-finansowanego ze środków Ministra Zdrowia- Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, a ich realizacja ma kluczowe znaczenie w kontekście potrzeby zwrócenia uwagi na narastający problem oporności na antybiotyki wśród drobnoustrojów wywołujących zakażenia u ludzi.

LEKI PRZECIWDROBNOUSTROJOWE

Środki przeciwdrobnoustrojowe (antybiotyki, leki przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze i przeciwpasożytnicze) to substancje stosowane w leczeniu infekcji u ludzi, zwierząt oraz roślin. Wprowadzenie antybiotyków do terapii zakażeń było jednym z najważniejszych odkryć w historii medycyny. Zrewolucjonizowały one leczenie infekcji bakteryjnych, znacząco zmniejszając zachorowalność i śmiertelność spowodowaną przez chorobotwórcze bakterie. Obecnie stanowią nieodzowne narzędzie medycyny, umożliwiając wykonywanie wielu procedur, takich jak przeszczepy, chemioterapia nowotworów czy inwazyjne zabiegi chirurgiczne, które bez ich zastosowania byłyby niemożliwe. Niestety, antybiotyki często są stosowane niewłaściwie.

Po pierwsze, bywają przepisywane w infekcjach wirusowych, wobec których są nieskuteczne. Po drugie, nadużywa się preparatów o szerokim spektrum działania, które niszczą wiele różnych bakterii, a nie tylko te odpowiedzialne za daną chorobę. Po trzecie, leki te bywają stosowane zbyt długo lub zbyt krótko – zwłaszcza gdy pacjent przerywa terapię po uzyskaniu chwilowej poprawy.

OPORNOŚĆ NA LEKI PRZECIWDROBNOUSTROJOWE

Niewłaściwe stosowanie antybiotyków sprzyja powstawaniu i rozprzestrzenianiu się szczepów bakterii opornych na leczenie. Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (ang. Antimicrobial Resistance, AMR) to obecnie jedno z największych globalnych zagrożeń zdrowotnych. Zjawisko to polega na tym, że drobnoustroje zmieniają się pod wpływem działania leków i przestają na nie reagować. W konsekwencji leczenie infekcji staje się znacznie trudniejsze, a czasem niemożliwe, co może prowadzić do śmierci chorego.

Nieskuteczność leków powoduje, że infekcje utrzymują się w organizmie dłużej, a drobnoustroje je wywołujące mogą łatwiej przenosić się na inne osoby. Lekarze na całym świecie coraz częściej spotykają się z przypadkami zakażeń, których nie można skutecznie leczyć, ponieważ bakterie są oporne na dostępne antybiotyki. Oporność ta rośnie do niebezpiecznego poziomu we wszystkich regionach świata. Pojawiają się też nowe mechanizmy oporności, które rozprzestrzeniają się globalnie, zagrażając skutecznemu leczeniu powszechnych infekcji. Coraz więcej chorób, takich jak zapalenie płuc, gruźlica, rzeżączka czy salmonelloza, staje się znacznie trudniejszych do wyleczenia, gdyż dotychczas stosowane leki tracą skuteczność.

Jak można działać?

1. Stosuj antybiotyki tylko wtedy, gdy zostały przepisane przez lekarza.
2. Nie żądaj antybiotyków, jeśli lekarz twierdzi, że ich nie potrzebujesz.
3. Stosując antybiotyki, postępuj zgodnie z zaleceniami lekarza – sam nie skracaj terapii.
4. Nie udostępniaj ani nie używaj antybiotyków pozostałych po poprzedniej terapii.
5. Zapobiegaj infekcjom poprzez regularne mycie lub dezynfekcję rąk, higieniczne przygotowywanie posiłków, unikanie bliskiego kontaktu z chorymi, aktualizację szczepień i uprawianie bezpiecznego seksu.
6. Wybieraj żywność, która została wyprodukowana bez użycia antybiotyków w hodowli zwierząt i przygotowuj ją do spożycia w sposób higieniczny (utrzymuj czystość, oddzielaj żywność surową i ugotowaną, dokładnie gotuj, utrzymuj żywność w bezpiecznej temperaturze, używaj bezpiecznej wody i surowców).

Więcej: https://antybiotyki.edu.pl/edwa/